Leestijd: 2 minuten | 28-11-2016
De (verplichte) registratie van leraren in lerarenregister.nl doet nog steeds veel stof opwaaien. De afgelopen weken was het register veelvuldig onderwerp van gesprek. Zelf heb ik over dit register een blog geschreven: Leraren in verzet tegen registerleraar.nl.
Daarop volgden vele reacties: van ongezouten kritiek tot vol lof en alles daartussen. Het ‘gevaar’ van publiceren. Ik zet een aantal kritische opmerkingen op een rij en geef daar mijn reactie op. Niet alleen als ondernemer maar ook als bevoegd docent.

U heeft eigen financiële belangen bij het register …
Ik ben verrast hoeveel reacties direct verwezen naar het mogelijke financiële gewin van mij persoonlijk bij registerleraar.nl. Alsof geld niet bestaat in onderwijsland en iedereen onbezoldigd voor de klas staat.
De begroting van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) betreft miljarden euro’s. Geld uit onze gemeenschappelijke pot dat naar alle lagen in het onderwijssysteem gaat. Tel daarbij op de geldstromen in het commerciële domein van opleidingen en trainingen, dan geven we in ons land heel veel geld uit aan allerlei vormen van scholing.

Maar in het onderwijs praten we niet over geld en zeker niet over het rendement op geïnvesteerd vermogen. Met andere woorden: hoeveel geld stoppen we erin en wat is het resultaat? In het commerciële domein is het helder: levert een opleiding niet het wenste resultaat op of presteert de trainer onder maat, dan maak je in de toekomst geen gebruik meer van deze aanbieder. Onderwijs is een andere markt, dat snap ik. Maar onderwijs kan zich niet (langer) beroepen op een uitzonderingspositie als de financiële belangen zo groot zijn. Denk alleen al aan de gevolgen van schooluitval en het (langdurig) negatieve effect daarvan op onze maatschappij.

U doet geen grondig onderzoek …
Zonder onderzoek geen waarheidsvinding. Heb je dan zonder gefundeerd (wetenschappelijk) onderzoek geen recht van spreken? Als alle ondernemers hun onderbuikgevoel en hun intuïtie zouden negeren en eerst onderzoek zouden moeten doen voor iedere beslissing, dan staat de wereld stil. We leven in een supersnelle en dynamische tijd en daarop moeten we anticiperen. Ook in het onderwijs. Alles tot achter de komma onderzoeken, voordat je een uitspraak doet of beslissing neemt, is ‘de dood in de pot’. Of is eerst grondig onderzoek doen een legitieme vertragingsmethodiek voor iedere verandering/ontwikkeling? Kunnen we niet afspreken: we gaan van start, we evalueren en we stellen bij? In het onderwijs werken we voor en met mensen. Die kun je niet voorprogrammeren aan de hand van gevonden data.

U mag alles vinden, onderwijs weet beter…
Ik ben ervaringsdeskundige in het onderwijs en ik ben ondernemer. Wellicht een wat vreemde combinatie maar het (beroeps)onderwijs schreeuwt om hybride docenten. Docenten met een been in de beroepspraktijk en met een been in het onderwijs. Deze kruisbestuiving leidt onherroepelijk tot nieuwe inzichten en frisse ideeën. De traditionele interne oriëntatie van het onderwijssysteem - en daarmee ook van docenten - brokkelt af. Dat doet zeer. Onderwijs maakt deel uit van het grote geheel en staat daardoor bloot aan maatschappelijke beïnvloeding. Wij docenten weten wel beter, is echt denken en handelen vanuit een ivoren toren. Kijk naar buiten en adopteer (het goede) van anderen.

U bevuilt u eigen nest…
De vuile was hangen we niet buiten. Toch roepen we allemaal om een fundamentele verandering in het onderwijs. Het systeem waarmee we nu al meer dan een eeuw werken voldoet niet meer. Het rommelt, over de hele linie is iedereen wel ergens ontevreden over. Dit kun je niet meer binnenskamers houden. Kritisch nieuwsgierige vragen stellen hoort bij een transitie. Het is geen aanval op de gevestigde orde, maar een uitnodiging om te zoeken naar mogelijkheden die (wel) haalbaar zijn. Is het glas halfvol of halfleeg?

U komt niet met oplossingen…
Nee, ik kom niet met een oplossing omdat ik er niet van overtuigd ben dat de weerstand tegen registerleraar.nl de kern van het probleem is. Hebben we hier niet te maken met een cultuurverandering binnen onderwijs als gevolg van een veranderende tijd en tijdsgeest?
Wat ik niet snap is dat het onderwijs geen aansluiting heeft gezocht bij bestaande systemen voor het monitoren van de professionalisering van de beroepsgroep. Zo kent heel Nederland het PE-punten systeem voor het bijhouden van professionaliserings-activiteiten. Een bestaand systeem dat goed werkt. In het onderwijs gaan we werken met Register Uren (RU) registratie. Een systeem dat alleen wordt gefaciliteerd door registerleraar.nl. Dus een accountant die ook lesgeeft kan zijn PE-punten niet valideren voor het onderwijs. Vreemd, maar er zal wel onderzoek naar zijn gedaan.

Verder wil ik iedereen bedanken voor zijn of haar reactie, niet alleen als reply op de blog maar ook in persoonlijke mails. Het toont aan dat het laatste woord over registerleraar.nl nog niet is gezegd of geschreven.

Over Herjon Nieuwburg
Herjon Nieuwburg (1967) is één van de drijvende krachten achter Instituut Mentoris. Ze houdt zich vooral bezig met het ontwikkelen van opleidingen - trainingen en ze publiceert met regelmaat over het vakdocentschap in het beroepsonderwijs.