Leestijd: 4.5 minuten
Ik schrijf met regelmaat over het onderwijs en niet altijd positief. Vanuit een ondernemersblik is er heel wat mis met dat onderwijs, het makkelijk is dus om de vinger op de zere plek te leggen. Geniet ik daarvan? Nee, niet echt. Het liefst schrijf ik in kapitalen hoe fantastisch het onderwijs is en over de mooie dingen die daar allemaal gebeuren. Maar het wordt me niet makkelijk gemaakt.
Vanochtend keek ik naar Goedemorgen Nederland van WNL. Lijsttrekker PvdA Lilianne Ploumen is deze ochtend mede-presentator. Te gast zijn Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib en politiek commentator van De Telegraaf Wouter de Winther. Het thema onderwijs kwam voor de verandering weer eens aan bod. Oké, het is verkiezingstijd en er wordt driftig geshopt voor stemmen. Maar toch, om het onderwijs weer in een slecht daglicht te zetten is wel heel makkelijk! Iedere dag is er wel wat negatiefs te melden. Moedeloos word ik ervan.
Enquête
Er is een enquête gehouden. Dit keer onder ongeveer 3000 leerkrachten in het basisonderwijs rondom de veiligheid op scholen in relatie tot de naleving van de coronaregels. Een kwart van de ondervraagden voelt zich niet veilig op de school, onder andere doordat de regels rondom het dragen van mondkapjes worden geschonden. Ook wordt er op scholen geregeld offline vergaderd terwijl dat online moet.
Ploumen gaat gretig in op de resultaten van deze enquête en haalt ook nog even het afgelopen najaar aan. Ramen en deuren open, kinderen met de jas aan in de klas omdat de ventilatie op de scholen niet op orde is. De onderwijsministers krijgen de bal toegespeeld. Verkiezingsretoriek pur sang.
Slachtoffers
Het lijkt erop alsof Arie Slob, minister voor basis- en voortgezet onderwijs, er persoonlijke verantwoordelijk voor is dat je collega op school geen mondkapje draagt. Kom op! En als je leidinggevende een teammeeting agendeert op school, dan spreek je hem of haar daar toch op aan dat dit in coronatijd niet kan? En van wie zijn eigenlijk al die schoolgebouwen? Ook van Arie Slob? Stap uit die rol van slachtoffer en neem je eigen verantwoordelijkheid. Juffen en meesters zijn allemaal hoog opgeleid, dan mag je toch autonomie en gezond verstand verwachten?
Beschadigen
Waar iedereen in het debat aan voorbijloopt is de (verdere) beschadiging van het onderwijsimago. Politiek, vakbonden, werkgeversorganisatie, scholen en anderen werpen makkelijk de shit in het onderwijs over de schutting en staan helemaal niet stil bij publieke beeldvorming. Ik doe daar ook aan mee, moet ik eerlijk bekennen. Het lerarentekort is nog nooit zo hoog geweest, de uitval van (startende) onderwijsprofessional is gigantisch. De instroom vanuit de reguliere lerarenopleidingen is veel te weinig om het tekort aan leraren (op korte termijn) op te lossen. Zij-instromers zijn daarom hard nodig. Maar hoe aantrekkelijk positioneert het onderwijs zichzelf als (toekomstig) werkgever? Niet dus.
Validiteit en betrouwbaarheid
Terug naar de uitzending van Goedemorgen Nederland van vanochtend. Onderwijs in het nieuws: de resultaten van een enquête onder ongeveer 3000 leerkrachten in het basisonderwijs. Ik heb de lijst met vragen niet gezien en kan niets zeggen over de wijze van enquêteren. 25% geeft aan zich niet veilig te voelen als het gaat om de naleving van de regels rondom corona. Dat zijn 750 respondenten. Waar ik dan direct vraagtekens bij zet is de validiteit en betrouwbaarheid van deze enquête. Zijn de resultaten wel representatief voor de ongeveer 200.000 juffen, meesters en anderen in het primair onderwijs? Geen idee. Het levert in ieder geval weer aantal minuten treffende zendtijd op voor een item dat past in het verkiezingsprogramma van de mede-presentator deze ochtend.
Klaagcultuur
Langzamerhand is het onderwijs iedere dag wel negatief in het nieuws. De gevolgen van corona, als verkiezingsthema, stakingen of het vastlopen van cao-onderhandelingen. Het maakt niet uit, er is altijd wat. En altijd negatief. We zijn verleerd om ons onderwijs positief te benaderen en de zegeningen te tellen. Als wij in de basis geen positieve houding hebben ten opzichte van ons onderwijs, hoe kunnen we dan onze kinderen, leerlingen en studenten enthousiasmeren voor datzelfde onderwijs? Waar je voor staat neem je immers ook mee de klas in.
Ben er wel klaar mee!
En ik dan? Iedere dag werk ik hard aan kwaliteitsonderwijs. Goed onderwijs, door bevlogen en bekwame onderwijsprofessionals die bijdragen aan een betere wereld. Ons opleidingsinstituut is een kleine speler in het landschap van lerarenopleiders en iedere zij-instromer die wij voorbereiden op een succesvolle onderwijscarrière draagt zijn of haar steentje bij aan het oplossen van bijvoorbeeld het lerarentekort, beter onderwijs en meer.
Ik begrijp ook dat wij – als Instituut Mentoris – niet de macht en de kracht hebben het onderwijs daadwerkelijk te transformeren. Met koppig optimisme doen wij ons werk, geregeld tegen de stroom in. Bij ons is het glas half vol, denken we in mogelijkheden en zien we kansen. Laten we daarop focussen.
Al dat negatieve gedoe in de media maakt me moedeloos. Ik ben er wel klaar mee. Benadruk vanaf vandaag alleen nog de positieve en mooie kanten van het vak. Maak kinderen, leerlingen en studenten blij, iedere dag opnieuw. Laat de onderwijsprofessionals weer trots zijn op hun vak, vakmanschap en school. Laten we samen werken aan betere wereld. Het begint allemaal bij jezelf, in de klas en op je school. In mijn volgende blog schrijf ik daarom over de mooie dingen die in het onderwijs gebeuren. Doe je ook mee? #stopklagenoveronderwijs
Over Herjon Nieuwburg
Herjon Nieuwburg (1967) is één van de drijvende krachten achter Instituut Mentoris. Ze houdt zich vooral bezig met het ontwikkelen en de innovatie van opleidingen - trainingen. Daarnaast publiceert ze met regelmaat over ondernemerschap en onderwijs.