Leestijd: 2.5 minuten
Nee, dat heb je niet. In de publieke opinie wordt lesgeven automatisch gekoppeld aan het hebben van een onderwijsbevoegdheid. Dat is een verkeerd beeld. Je kunt onder bepaalde omstandigheden en in bepaalde gevallen gewoon je kennis, kunde en ervaringen delen met kinderen, leerlingen, studenten en deelnemers.

Wanneer heb je wel een bevoegdheid nodig?
In Nederland is bij wet vastgesteld dat leraren* die met een aanstelling bij een door het Rijk bekostigde onderwijsinstelling voor de klas staan, moeten voldoen aan een bepaalde kwalificatie: bevoegd, benoemd of gecertificeerd. Het beroep van leraar is namelijk een gereglementeerd of beschermd beroep.
*Waar leraren staat kan ook leerkracht of docent gelezen worden.

Hier vallen een aantal termen op
Aanstelling: je hebt een (tijdelijke) arbeidsovereenkomst met een door de overheid bekostigde onderwijsinstelling.
Rijksbekostigde onderwijsinstelling: De overheid betaalt (bekostigt) de onderwijsinstelling om opleidingen te verzorgen.
Gereglementeerd of beschermd beroep: In de Nederlandse wet is vastgelegd dat een bepaald beroep (of onderdelen van het beroep) en het voeren van een bijbehorende titel alleen uitgeoefend mag worden wanneer voldaan is aan bepaalde beroepskwalificaties. (Overzicht gereglementeerde beroepen in Nederland)
Bevoegd: beroepskwalificaties voor leerkrachten in het primair onderwijs (PO) en voor leraren in het voortgezet onderwijs (VO).
Benoemd: beroepskwalificaties voor docenten in het mbo.
Gecertificeerd: beroepskwalificaties voor docenten in het hbo.

Wat zijn beroepskwalificaties?
Beroepskwalificaties zijn vastgelegde minimale eisen aan kennis, houding, vaardigheden en ervaring van een beroep. Deze kunnen gecontroleerd worden door een opleidingstitel, een bekwaamheidstest of beroepservaring. Zo moeten leraren met een aanstelling in de functie van onderwijspersoneel (OP) bij een rijksbekostigde onderwijsinstelling voldoen aan de bekwaamheidseisen zoals vastgesteld per 1 augustus 2017 in het Besluit bekwaamheidseisen onderwijspersoneel.

De bekwaamheidseisen zijn als volgt opgebouwd:
• Vakinhoudelijk bekwaam
• Vakdidactisch bekwaam
• Pedagogisch bekwaam
• Brede professionele basis

Wanneer heb je geen bevoegdheid nodig?
• Je hebt geen bevoegdheid nodig als je voor de klas/ groep staat bij particuliere onderwijsinstellingen, denk Schoevers, TMO, NTI of LOI, of particuliere universiteiten, bijvoorbeeld Universiteit Nyenrode. Waarom? Omdat particuliere onderwijsinstellingen niet gefinancierd worden door de overheid.
• Je hebt geen bevoegdheid nodig als je voor commerciële- en/of beroepsopleiders aan de slag gaat. Zij ontvangen geen geld van de overheid.
• Je hebt geen bevoegdheid nodig als je voor incompany opleiders of corporateacademies aan de slag gaat. Zij ontvangen geen geld van de overheid.

Daarnaast kun je ook zonder bevoegdheid bij een rijksbekostigde onderwijsinstelling voor de klas staan:
• als gastdocent een gastles geven;
• als instructeur/ onderwijsassistent/ TOA – je hebt de functie van onderwijsondersteunend personeel (OOP) en valt daarom niet onder de kwalificatie- eisen gesteld aan de functie van leerkracht, leraar of docent (OP);
• als zij-instromer kun je met een tijdelijke* bevoegdheid direct aan de slag;
• als je geen aanstelling hebt met een onderwijsinstelling en bijvoorbeeld voor maximaal 4 uur per week (gast)lesgeeft.
* Een tijdelijke bevoegdheid wordt met name afgegeven aan zij-instromers uit de beroepspraktijk die de overstap maken naar het lesgeven in bijvoorbeeld het praktijk- en beroepsonderwijs. Zij kunnen in de functie van onderwijspersoneel (OP) onder bepaalde restrictie en voor een bepaalde duur ‘onbevoegd’ voor de klas staan.

Samenvattend: Om voor de klas/ groep te kunnen en mogen staan heb je dus niet automatisch een bevoegdheid nodig. Kijk dus goed waar je wilt gaan lesgeven, in welke functie, het aantal uren en vanuit welke arbeidsrelatie.

Interesse?
Zij-instroomtrajecten voor primair onderwijs
Zij-instroomtrajecten voor voortgezet onderwijs
Zij-instroomtrajecten voor praktijk- en beroepsonderwijs

Wil je meer weten over werken in het onderwijs en onze opleidingen?
Neem dan contact op met Betsy van Bel.
• 0575-845 158 | 06-121 177 49 
• betsy.vanbel@instituutmentoris.nl