Leestijd: 2.5 minuten
Ja, dat kan. Dat klinkt raar als je al die krantenkoppen leest als ‘Geen onbevoegde leraren voor de klas’, maar jij kunt vandaag al gaan lesgeven.

Waar dan?
Als zij-instromer vanuit de beroepspraktijk kun je zonder specifieke lerarenopleiding gewoon voor de klas staan. Er zijn verschillende mogelijkheden en er zijn ook restricties. Maar laten we eerst het onderwijs onder de loep nemen. We maken een splitsing tussen rijksbekostigd onderwijs en particulier onderwijs.

Bekostigd of particulier onderwijs?
Het merendeel van de onderwijsinstellingen in Nederland is rijksbekostigd. Denk aan de basisscholen, het voortgezet onderwijs en de praktijk- en beroepsopleidingen als mbo en hbo. Bij een bekostigde opleiding betaalt (bekostigt) de overheid de onderwijsinstelling om opleidingen te verzorgen. Naast rijksbekostigd onderwijs, heb je ook particulier onderwijs. Deze wordt niet gefinancierd door de overheid. Nederland telt tientallen particuliere scholen, denk Schoevers, TMO, NTI of LOI, en een paar particuliere universiteiten waarvan Universiteit Nyenrode de bekendste is. Particuliere onderwijsinstellingen worden dus niet gefinancierd door de overheid.

Bij particuliere onderwijsinstellingen kun je zonder ‘bevoegdheid’ gewoon lesgeven.

Waarom bevoegd?
In Nederland is bij wet vastgesteld dat leraren* die met een aanstelling voor de klas staan bij rijksbekostigde onderwijsinstellingen, moeten voldoen aan een bepaalde kwalificatie: bevoegd, benoemd of gecertificeerd. Het beroep leraar is hiermee een gereglementeerd of beschermd beroep. Met andere woorden: de vereiste bevoegdheid om te mogen lesgeven is alleen van toepassing op rijksbekostigde onderwijsinstellingen.
*Waar leraar staat kan ook leerkracht of docent gelezen worden.

Wanneer bevoegd, benoemd of gecertificeerd?
• Wil je voor de klas staan bij een rijksbekostigde onderwijsinstelling (met een aanstelling in de functie van onderwijzend personeel (OP)), dan moet je dus bevoegd, benoemd of gecertificeerd zijn. Dat is bij wet bepaald.
• Wil je voor de klas staan bij een particuliere onderwijsinstelling, dan is een bevoegdheid, benoeming of certificering niet van toepassing.
• Sta je voor de klas vanuit een onderwijsondersteunende functie (OOP) dan hoef je sowieso niet bevoegd, benoemd of gecertificeerd te zijn. Denk aan functies als onderwijsassistent of instructeur. Ook dit is bij wet bepaald.

Welke bevoegdheden zijn er?
Er zijn meerdere onderwijsbevoegdheden; een bevoegdheid voor het primair onderwijs (PO) en een eerstegraads en tweedegraads bevoegdheid voor het voortgezet onderwijs (VO). In het praktijk- en beroepsonderwijs (PBO) kennen we de term bevoegdheid niet. Daar spreken we over benoeming of certificering. Vakdocenten die voor de klas willen staan in het mbo* moeten benoemd worden en hbo-docenten gecertificeerd.
*Docenten die algemeen vormend onderwijs, de zogenaamde AVO-vakken geven op het mbo hebben vaak een eerstegraads of tweedegraads bevoegdheid.

Onbevoegd voor de klas
Zoals aangegeven kun je in bepaalde omstandigheden en onder bepaalde restricties onbevoegd voor de klas staan bij rijksbekostigd onderwijs. Voorbeeld: een (gast)docent kan voor 4 uur per week gastlessen verzorgen op het mbo zonder enige kwalificatie.

Tijdelijk bevoegd voor de klas
Maak je de overstap naar rijksbekostigd onderwijs als zij-instromer, dat kun je met een tijdelijke bevoegdheid, benoeming of certificering direct voor de klas. De voorwaarde is wel dat je binnen een bepaalde termijn begint met een scholingstraject dat opleidt tot de juiste kwalificatie en dat je de opleiding succesvol afrondt.

Speciaal voor zij-instromers
Afhankelijk van je vooropleiding zijn er voor zij-instromers verkorte/versnelde (maatwerk)trajecten richting een bevoegdheid, benoeming of certificering. Met andere woorden: je hoeft dus helemaal geen 4-jarige lerarenopleiding te volgen om voor de klas te kunnen staan. Daar heb je als zij-instromer ook helemaal geen tijd voor en vaak ook geen zin in.

Interesse?
Zij-instroomtrajecten voor primair onderwijs
Zij-instroomtrajecten voor voortgezet onderwijs
Zij-instroomtrajecten voor praktijk- en beroepsonderwijs

Wil je meer weten over werken in het onderwijs en onze opleidingen?
Neem dan contact op met Betsy van Bel.
• 0575-845 158 | 06-121 177 49 
• betsy.vanbel@instituutmentoris.nl